Geërfd bedrijfspand: verkopen, verhuren of zelf gebruiken?
Geplaatst op 26 augustus 2026Als erfgenaam van een bedrijfspand heb je drie keuzes: het pand verkopen, verhuren of zelf in gebruik nemen. Welke optie het beste past, hangt af van uw financiële situatie, de staat van het pand, eventuele bestaande huurders en of alle erfgenamen het eens zijn. Een bedrijfsmakelaar helpt bij de taxatie en bij het doordenken van alle opties voordat je een beslissing neemt.
Inhoudsopgave
- De nalatenschap afwikkelen
- Optie 1: het bedrijfspand verkopen
- Optie 2: het bedrijfspand verhuren
- Optie 3: het pand zelf in gebruik nemen
- Wat doet een bedrijfsmakelaar bij een erfenis?
- Veelgestelde vragen
De nalatenschap afwikkelen
Voordat je kunt beslissen wat er met het pand gebeurt, moet de nalatenschap formeel zijn afgewikkeld. Dit zijn de vier stappen:
- Erfenis aanvaarden of verwerpen. Je hebt wettelijk recht op beraad. Kies voor beneficiair aanvaarden als je niet zeker bent of er schulden op het pand of de nalatenschap rusten, dit beperkt jouw aansprakelijkheid tot de waarde van de erfenis.
- Verklaring van erfrecht. Een notaris stelt vast wie de erfgenamen zijn en wie bevoegd is namens de nalatenschap te handelen. Zonder deze verklaring kun je het pand niet verkopen, verhuren of op uw naam laten zetten.
- Kadastrale inschrijving. Het eigendom van het pand wordt formeel op naam van de erfgenamen ingeschreven. Dit is een voorwaarde voor elke vervolgstap.
- Onverdeelde boedel. Zijn er meerdere erfgenamen, dan is het pand aanvankelijk gemeenschappelijk eigendom. Alle erfgenamen moeten instemmen met de gekozen optie. Bereik je geen overeenstemming, dan kan de rechter worden ingeschakeld om verdeling af te dwingen.
Tip: schakel een notaris in zodra je weet dat er vastgoed in de nalatenschap zit. Hoe eerder de erfrechtverklaring is geregeld, hoe sneller je kunt handelen.
Optie 1: het bedrijfspand verkopen
Verkopen is de meest gekozen optie bij geërfd vastgoed. Het levert een eenmalige opbrengst op, maakt een definitief einde aan het gezamenlijk eigendom en ontlast erfgenamen van beheer verantwoordelijkheden.
Wanneer is verkopen de logische keuze?
- Jij of de andere erfgenamen hebben geen bindingen met het pand of de branche
- Er is behoefte aan liquiditeit (uitkeren erfenis, aflossen schulden)
- Het pand is leeg of heeft een huurder die vertrekt
- Meerdere erfgenamen willen een schone verdeling
Waardebepaling: WOZ versus marktwaarde
De WOZ-waarde die de gemeente vaststelt, is niet gelijk aan de marktwaarde. Bij een erfenis wordt de waarde voor de Belastingdienst (erfbelasting) bepaald op het moment van overlijden. Voor de verkoop laat je een onafhankelijke taxatie uitvoeren door een gecertificeerde bedrijfsmakelaar, die een realistisch beeld geeft van wat de markt bereid is te betalen.
Verkoopproces via een bedrijfsmakelaar
Als je het vastgoed laat verkopen door een bedrijfsmakelaar, kan er behoorlijk wat tijd tussen opdracht uitzetten en de overdracht zitten. Hieronder een overzicht van de stappen in het proces met de gemiddelde doorlooptijd:
- Voorbereiding en taxatierapport: 2–4 weken
- Aanbod op de markt en bezichtigingen: 1–6 maanden
- Onderhandeling, koopakte, notarieel transport: 4–8 weken
- Totaal: gemiddeld 4–12 maanden
Fiscale aspecten
Bij de verkoop van geërfd vastgoed kunnen verschillende fiscale regels een rol spelen. De exacte gevolgen zijn afhankelijk van onder andere de waarde van het vastgoed, de persoonlijke situatie van de erfgenamen en het moment van verkoop. Denk bijvoorbeeld aan:
- Erfbelasting: deze wordt in beginsel berekend over de waarde van het geërfde vastgoed op de overlijdensdatum, na toepassing van eventuele vrijstellingen.
- Verkoop na de erfenis: verkoop je het pand later voor een hogere of lagere prijs dan de waarde die bij de erfenis is vastgesteld, dan kunnen daar fiscale gevolgen aan verbonden zijn. Voor particulieren kan de fiscale behandeling afhankelijk zijn van de omstandigheden en de wijze waarop het vastgoed wordt aangehouden.
- BTW bij verkoop: bij de verkoop van vastgoed is de levering van bestaand vastgoed doorgaans vrijgesteld van btw. Voor nieuw vastgoed gelden andere regels en kan btw verschuldigd zijn.
- Overdrachtsbelasting: afhankelijk van de situatie kan ook overdrachtsbelasting een rol spelen bij de verkrijging of verkoop van vastgoed.
Laat je bij een erfenis met vastgoed altijd adviseren door een belastingadviseur of fiscalist. De fiscale behandeling kan per situatie verschillen.
Voordelen en nadelen van verkoop
- Eenmalige, directe opbrengst: je ontvangt de verkoopopbrengst en kunt het vermogen verdelen onder de erfgenamen.
- Geen beheerverantwoordelijkheid: na verkoop hoef je je niet meer bezig te houden met onderhoud, huurders of exploitatie.
- Definitief einde aan gezamenlijk eigendom: verkoop voorkomt dat erfgenamen langdurig samen eigenaar blijven.
- Geen leegstandsrisico: na verkoop draag je geen risico meer voor leegstand of waardevermindering.
- Verkoop duurt vaak enkele maanden: afhankelijk van het type vastgoed en de marktomstandigheden kan het verkooptraject gemiddeld 4 tot 12 maanden duren.
- Transactiekosten: houd rekening met onder andere makelaarskosten, notariskosten en eventuele advieskosten.
- Markt bepaalt de uiteindelijke prijs: de verkoopprijs kan lager uitvallen dan de eerder getaxeerde waarde.
- Emotionele afweging: vooral bij een familiepand kan verkopen een lastige beslissing zijn.
Optie 2: het bedrijfspand verhuren
Verhuren levert stabiel passief inkomen op, zeker wanneer het pand al volledig is afbetaald. Het is een aantrekkelijke optie als je het pand wil aanhouden als belegging of als de markt op dit moment geen gunstige verkoopprijs oplevert.
Wanneer is verhuren interessant?
Het verhuren van een pand kan om verschillende redenen interessant zijn, namelijk:
- Het pand heeft al een betalende huurder met een lopend contract
- Je wilt een maandelijks rendement in plaats van een eenmalige opbrengst
- De verkoopmarkt staat laag en je verwacht waardestijging
- Geen van de erfgenamen wil het pand zelf gebruiken
Belasting: Box 1 of Box 3?
Voor geërfd vastgoed dat je als particulier verhuurt, hangt de fiscale behandeling vooral af van de manier waarop je het vastgoed exploiteert. Passieve verhuur valt doorgaans in box 3, terwijl verhuuractiviteiten die verder gaan dan normaal vermogensbeheer onder omstandigheden in box 1 kunnen vallen.
- Box 3 – passieve verhuur: Je verhuurt het vastgoed en besteedt het dagelijkse beheer grotendeels uit. Dit wordt doorgaans gezien als normaal vermogensbeheer. De fiscale behandeling vindt plaats binnen box 3.
- Box 1 – actieve verhuur: Verricht je zelf veel werkzaamheden, lever je aanvullende diensten of gaat het beheer duidelijk verder dan normaal vermogensbeheer, dan kan de opbrengst onder omstandigheden in box 1 vallen.
Het verschil kan fiscaal aanzienlijk zijn, maar welke box van toepassing is, hangt af van de feiten en omstandigheden. De exacte berekening van box 3 en de regels voor vastgoed kunnen bovendien wijzigen. Laat daarom bij geërfd zakelijk vastgoed altijd een fiscalist of belastingadviseur naar jouw specifieke situatie kijken.
Huurrecht: welk type bedrijfsruimte is het?
Het type ruimte bepaalt hoeveel huurbescherming je huurder heeft:
Art. 7:290 BW (winkelruimte, horeca): huurder heeft vergaande huurbescherming, vaste huurtermijnen (5+5 jaar), beperkte opzeggingsgronden voor verhuurder.
Art. 7:230a BW (overige bedrijfsruimte: kantoor, loods, atelier): minder bescherming, flexibeler te beëindigen, maar alsnog wettelijk kader.
Praktische aandachtspunten
Bij het aanhouden en verhuren van geërfd vastgoed zijn er verschillende praktische zaken om rekening mee te houden. Niet alleen de huurinkomsten zijn belangrijk, maar ook de verplichtingen, kosten en risico’s die bij verhuur komen kijken.
- Energielabel: voor veel kantoorgebouwen geldt sinds 1 januari 2023 minimaal energielabel C. Een kantoor dat niet aan de labelplicht voldoet, mag in beginsel niet als kantoor worden gebruikt. Controleer daarom altijd de actuele eisen voor het specifieke pand.
- Leegstandsrisico: tijdens een periode zonder huurder lopen kosten zoals OZB, verzekering, onderhoud en eventuele financieringslasten door. Houd rekening met een mogelijke leegstandsperiode tussen huurders.
- BTW bij verhuur: verhuur van onroerend goed is in principe vrijgesteld van btw. Onder voorwaarden kunnen verhuurder en huurder gezamenlijk kiezen voor btw-belaste verhuur, bijvoorbeeld wanneer de huurder btw-ondernemer is.
- Onderhoud en beheer: als eigenaar blijf je verantwoordelijk voor bepaalde onderhoudswerkzaamheden en verplichtingen. Je kunt het dagelijkse beheer uitbesteden, maar daar staan wel kosten tegenover.
- Huurbescherming en contracten: de mogelijkheden om een huurovereenkomst te beëindigen of de huur aan te passen zijn afhankelijk van het type vastgoed, de huurder en de gemaakte afspraken.
Voordelen en nadelen van aanhouden en verhuren
- Stabiel maandelijks inkomen: huurinkomsten kunnen zorgen voor een terugkerende inkomstenstroom.
- Vastgoed blijft als investering behouden: je houdt het pand in eigendom en kunt profiteren van een eventuele waardestijging.
- Mogelijk fiscaal voordeel: bij passieve verhuur kan het vastgoed onder de regels van box 3 vallen, afhankelijk van je persoonlijke situatie.
- Waardestijging: naast huurinkomsten kan een stijgende vastgoedwaarde op langere termijn extra rendement opleveren.
- Onderhoud en beheer: als eigenaar draag je verantwoordelijkheid voor het pand en de bijbehorende kosten.
- Leegstandsrisico: tussen twee huurders kunnen inkomsten tijdelijk wegvallen terwijl vaste lasten doorlopen.
- Beperkte flexibiliteit: huurovereenkomsten en huurbescherming kunnen de mogelijkheden om het pand snel vrij te maken beperken.
- Investeringen in verduurzaming: aanpassingen aan bijvoorbeeld het energielabel kunnen noodzakelijk zijn en extra investeringen vragen.
Optie 3: het pand zelf in gebruik nemen
Zelf gebruiken is aantrekkelijk als er een ondernemer in de familie is die het pand voor zijn of haar eigen bedrijf kan benutten.
Wanneer is eigen gebruik logisch?
- Een erfgenaam heeft een passend bedrijf (qua omvang, branche, ligging)
- Het pand heeft een bedrijfsbestemming die aansluit bij het beoogde gebruik
- Je wilt de maandelijkse huurlasten van uw eigen bedrijf reduceren
Aandachtspunten
Er zijn een aantal punten waar je rekening mee moet houden als je besluit om het pand zelf in gebruik te nemen, namelijk:
- Uitkopen van mede-erfgenamen: wil je het pand alleen overnemen, dan betaal je de anderen hun aandeel uit op basis van de getaxeerde marktwaarde. De overdracht is belast met overdrachtsbelasting van 10,4% (niet-woningvastgoed).
- Bestemmingsplan: controleer of het pand de juiste bestemming heeft voor uw bedrijfsactiviteit.
- Bouwkundige staat: een pand dat al jaren niet meer actief is gebruikt, heeft mogelijk achterstallig onderhoud of voldoet niet aan huidige vereisten.
Wat doet een bedrijfsmakelaar bij een erfenis?
Een bedrijfsmakelaar is meer dan een verkoopkanaal, bij een geërfd bedrijfspand speelt hij een rol in de oriëntatiefase, voordat je een definitieve keuze maakt.
Onafhankelijke taxatie
De WOZ-waarde is een fiscale waarde, geen marktwaarde. Een gecertificeerde bedrijfsmakelaar (bij voorkeur gecertificeerd) stelt een onafhankelijk taxatierapport op dat laat zien wat het pand realistisch oplevert bij verkoop, en wat de verwachte huurwaarde is. Dit is de basis voor iedere afweging.
Marktkennis per segment
Bedrijfspanden zijn heterogeen: een loods, een kantoorpand en een winkelunit hebben elk hun eigen kopers- en huurdersmarkt. Een gespecialiseerde bedrijfsmakelaar heeft het netwerk om snel de juiste partijen te bereiken en weet welke prijzen in de huidige markt reëel zijn.
Exploitatieadvies
Een goede makelaar rekent voor je door: wat levert verhuur per jaar op versus verkoop nu, rekening houdend met de staat van het pand, het energielabel, verwachte leegstand en fiscale positie? Dat maakt de afweging concreet in plaats van abstract.
Mediatie bij meerdere erfgenamen
Niet alle erfgenamen hoeven dezelfde mening te hebben. Een bedrijfsmakelaar kan als neutrale derde optreden, de opties presenteren op basis van data en het gesprek structureren zonder de emotionele lading die familiegesprekken soms hebben.
Begeleid verkoop- of verhuurtraject
Kies je eenmaal voor verkopen of verhuren, dan begeleidt de makelaar het volledige traject: promotie, bezichtigingen, screening van huurders of kopers, onderhandeling en de overdracht.
Heb je een bedrijfspand geërfd en wil je weten wat het waard is en welke optie het meest oplevert? Neem contact met ons op en bespreek de mogelijkheden.
Veelgestelde vragen
Moeten alle erfgenamen instemmen met de verkoop van een bedrijfspand?
Ja. Zolang het pand in een onverdeelde boedel zit, moeten alle erfgenamen instemmen met de verkoop. Weigert een erfgenaam mee te werken, dan kan de rechtbank worden gevraagd om de verdeling af te dwingen. De rechter benoemt dan een notaris die het pand publiek verkoopt en de opbrengst verdeelt.
Welke belasting betaal ik als ik een geërfd bedrijfspand verhuur?
Bij passieve verhuur valt het pand in box 3. Je betaalt dan belasting over een fictief rendement op de WOZ-waarde, in 2026 tussen 1,2% en 5,69%, afhankelijk van uw totale vermogen. Verricht je meer dan normaal vermogensbeheer, dan kan de Belastingdienst box 1 claimen, waarbij je tot 49,5% over de werkelijke huurinkomsten betaalt. Raadpleeg een belastingadviseur voor uw situatie.
Wat is het verschil tussen een taxatierapport en de WOZ-waarde?
De WOZ-waarde wordt jaarlijks vastgesteld door de gemeente voor belastingdoeleinden en is een gemiddelde marktwaarde op de peildatum. Een taxatierapport van een gecertificeerde makelaar is een actuele, onderbouwde waardebepaling specifiek voor uw pand relevanter voor verkoop- of verhuuronderhandelingen en voor het uitkopen van mede-erfgenamen.
Hoe lang duurt het verkopen van een bedrijfspand gemiddeld?
Reken op 4 tot 12 maanden, afhankelijk van het type pand, de locatie en de marktomstandigheden. Kantoren en loodsen in secundaire locaties kunnen langer op de markt staan. Een realistische tijdsplanning opstellen is onderdeel van het adviesgesprek met een bedrijfsmakelaar.
Wat zijn de maandelijkse kosten als het pand leegstaat?
Een leegstaand bedrijfspand brengt doorlopende kosten met zich mee: onroerendezaakbelasting (OZB), opstalverzekering, eventueel gemeentelijke heffingen en basisonderhoud. Afhankelijk van de WOZ-waarde en het type pand loopt dit uiteen van enkele honderden tot meer dan duizend euro per maand.
Wat is beneficiair aanvaarden en wanneer is het verstandig?
Beneficiair aanvaarden betekent dat je de erfenis accepteert onder de voorwaarde dat schulden niet hoger zijn dan de baten. Je bent dan niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden die de erfenis overstijgen. Het is verstandig als je niet zeker bent of er hypotheken, belastingschulden of andere verplichtingen op het pand of de nalatenschap rusten.